Background Image

Pedagogiek

Een boze jongen die bang bleek

Liam is net 8 jaar geworden. Zijn moeder en hij hebben veel conflicten. Liam is vaak boos, trekt zich terug en zondert zich af. Liam vraagt aandacht door zijn boze buien en daardoor is er veel geschreeuw in huis. Hoe kunnen Liam en zijn moeder deze negatieve spiraal doorbreken?

Tussen ouders en kinderen is een onlosmakelijke band van kracht. Die band is tegelijkertijd beschermend en belemmerend. Stel je de muren van een kasteel voor, waarin jij leeft als een prinses; de muren beschutten je tegen onheil van buiten, maar verhinderen je ook om vrijelijk rond te dwalen. Die bijzondere relatie tussen ouder en kind wordt gevormd vanaf de conceptie; een gewenst kind ziet makkelijker de zonzijde. Emoties van ouders ten opzichte van hun kind tijdens de zwangerschap boetseren het gevoelsleven van het ongeboren kind. Alle gebeurtenissen daarna bouwen op die blauwdruk voort. Liam’s moeder ervoer de zwangerschap als stressvol. Ze noemde het een drukke periode, maar ze was dolblij met het kindje in haar buik. Toen het jongetje geboren was bleef dat een tijdje zo, maar vanaf dat het mannetje een eigen wil kreeg begon moeder het moeilijker te vinden. Liam liet temperamentvol gedrag zien: als peuter gooide hij zich op de grond, stampte hij zijn moeder en schreeuwde hij als hij zijn zin niet kreeg. Dat deed hij vooral thuis, want op de kinderopvang was het een timide kind. Moeder had haar handen vol aan dit kleine mannetje, ook zij schoot regelmatig uit haar slof. En hoewel ze hem geen tik gaf, ‘sloeg’ ze hem wel met haar woorden om de oren. Zoals moeder tegen haar zoon praatte, zo ging Liam zich gedragen. Hoe sterker Liam’s wil, hoe strakker moeders grenzen. In de hoop het gedrag van haar zoontje te kunnen sturen, trok ze de teugels steeds strakker aan. Liam voelde zich beknot in zijn autonomie en protesteerde hevig. Hij werd steeds meer boos, op zijn moeder, maar ook tegen zijn kleine broertje. Er ontstond een vicieuze cirkel. Liam deed iets wat niet mocht, zijn moeder reageerde geïrriteerd, Liam werd boos en zijn moeder nog bozer. Regelmatig dacht ze met weemoed terug aan haar verlangen naar een baby. Hoe was deze negatieve spiraal ontstaan?
Kinderen hebben erkenning, liefde, verbondenheid en een gevoel van competentie nodig. Deze behoeften stonden bij Liam zwaar onder druk. Hoewel hij zeer gewenst was, merkte hij in de buik al dat zijn moeder druk was met andere dingen. Hij zou zijn best moeten doen om door haar ‘gezien’ te worden. Dus (onbewust) ging hij dat al snel doen. Hij wist wat hij wilde en liet van zich horen als hij het niet kreeg. In de jaren daarna perfectioneerde zich dit patroon. En nu hij 8 jaar was had deze manier van ‘tegen elkaar opboksen’ zich gesetteld als gezinstaal.Kinderen halen het beste en slechtste in ouders naar voren (en andersom). Liam’s behoefte aan verbondenheid met zijn moeder, werd door haar uitgelegd als ‘lastig gedrag’. Zelf bevond ze zich al jaren in een zoektocht naar haar eigen grenzen en Liam maakte het haar niet makkelijk. Hij daagde zijn moeder als het ware uit om voor zichzelf op te komen, om haar eigen behoeften te erkennen.
De sleutel is gelegen in de overeenkomst tussen ouder en kind. Waar Liam dus erkenning zocht van zijn moeder, ontbeerde moeder het vertrouwen in zichzelf. Beiden worstelden dus met hetzelfde verlangen: zie mij, hoor mij, heb mij lief. Stiekem was Liam doodsbang dat hij niet goed genoeg zou zijn in de ogen van zijn moeder. Toen moeder ontdekte dat Liam onzeker was als hij boos tegen haar deed kon ze haar aanpak veranderen. Ze ging niet meer terugschreeuwen, maar nam hem juist bij zich. Het gevolg was dat Liam rustiger werd. Hij volgde al gauw het goede voorbeeld van zijn moeder en kon rustig blijven tijdens momenten van weerstand. De sfeer in huis verbeterde aanzienlijk. Het enige dat nodig bleek was onderling begrip, erkenning en vertrouwen in de onlosmakelijke band tussen ouder en kind.